Over wie hebben we het ?

Toename aandacht 

Verwarde mensen zijn van alle tijden. De laatste tijd is er echter meer aandacht voor deze  groep. Dit mede door  een aantal zeer tragische incidenten met zelfs dodelijke afloop. Denk aan Bart van U. en Udo D.  Meerdere organisaties - waaronder  politie, gemeenten en opvangvoorzieningen -,  hebben aangegeven dat zij een toename zien van het aantal verwarde personen die kampen met complexe problematiek en waarbij het moeilijker is om tot een oplossing te komen. Deze ontwikkeling lijkt onder andere verband te houden met de ambulantisering van de zorg. 

Van breed naar smal
Personen die verward gedrag vertonen vormen een zeer diverse groep. Het gaat veelal om kwetsbare mensen die te kampen hebben met verschillende aandoeningen, beperkingen en een combinatie van problemen op verschillende leefgebieden.  Omdat deze mensen de grip op hun leven (dregen te) verliezen, is het risico aanwezig dat zij een gevaar zijn voor zichzelf of voor anderen.
De term ‘verward persoon’ wordt zeer regelmatig gebruikt. Maar wat zijn nou eigenlijk ‘verwarde personen’? Er zijn vele definities van een verward persoon. Dit kan van breed naar smal. In de wetenschap is de term niet eenduidig geoperationaliseerd. In de praktijk verstaat dan ook niet iedereen hetzelfde onder dit begrip en blijkt onder andere de context bepalend voor de betekenis ervan. 

Landelijk aanjaagteam
De definitie van verwardheid dat het landelijk aanjaagteam hanteert is breed: ‘mensen die grip op hun leven (dreigen) te verliezen, waardoor het risico aanwezig is dat ze zichzelf of anderen schade berokkenen”.
Het aanjaagteam heeft daarbij gezocht naar categorieen waarbinnen de brede groep kan worden ingedeeld
 

Onderliggend Handboek richt zich in eerste aanleg op de laatste twee categorieen.

Politie en GGZ
In het convenant politie-GGZ is een meer toegespitste definitie te vinden: een  persoon waarbij een redelijk vermoeden bestaat van een ernstige stoornis van het oordeelsvermogen die voortkomt uit een geestesstoornis. Niet als geestesstoornis in deze zin zijn aan te merken: handelingen die voortkomen uit een emotionele reactie op een gebeurtenis, afhankelijkheid van middelen en stoornissen van de persoonlijkheid.
In het rapport ‘Politie en ‘verwarde personen’; onderzoek naar optreden van de politie in relatie tot personen met verward gedrag‘ is de term verward persoon gedefinieerd als: eenieder die vanwege zijn al dan niet tijdelijke verstoorde oordeelsvermogen gedrag vertoont waarmee hij zichzelf of enige ander in gevaar brengt en/of een bedreiging vormt voor de openbare orde en veiligheid.

Friese veiligheidsprogramma 'mensen met verward
In het kader van het  Friese veiligheidsprogramma  'mensen met verward gedrag'  is de definitie toegespitst op de mensen die:

Voortdurend een grote mate van overlast in de leefomgeving veroorzaken en/of de veiligheid aantasten. De persoon is hierdoor doorgaans bekend bij de gemeente/burgemeester. Hij of zij heeft domeinoverstijgende problematiek waarbij een werkbare indicatie of justitiële titel ontbreekt.   

  • Er is (vooralsnog) geen sprake van een vergrijp waarvoor celstraf of een verplichte behandeling opgelegd kan worden;
  • De psychische toestand van de persoon is (vooralsnog) niet IBS-waardig (of RM-waardig voor de langere termijn).
  • Hulp/zorg is doorgaans op basis van vrijwilligheid. Zorgmijders onttrekken zich aan deze hulp.

 

Met deze definitie als vertrekpunt is uit een eerste inventarisatie gebleken dat er in Friesland een kleine 100  personen waarbij sprake is van genoemde kenmerken.  Het gaat om mensen die zich in het topje van de top van de zelfredzaamheidpyramide bevinden.  Deze personen nemen zo’n 25% van de poltiemutaties voor rekening.

Zoals al eerder aangegeven neemt het aantal mensen dat verward gedrag vertoont en een grote mate van overlast veroorzaakt en/of de veiligheid aantast in omvang toe. De complexiteit en zwaarte van de problemen waarmee deze mensen kampen neemt eveneens toe. Tegelijkertijd is het moeilijker om tot effectieve duurzame oplossingen te komen.