Bestuursrechtelijke maatregelen

De beleidsverantwoordelijkheid voor bestuurlijke maatregelen ligt bij de afdeling Juridische- en of veiligheidszaken van je gemeente. Advies is om deze afdeling te benaderen/betrekken. 
Bij mensen met verward gedrag kan ook sprake zijn van overlast. In het overzicht juridische (bestuurlijke) middelen om overlast aan te pakken is uiteen gezet bij welke situatie welk juridisch middel ingezet kan worden.

Een aantal bestuurlijke maatregelen nader bekeken ……

De wet maatregelen bstrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast (Wet MBVEO)
De Wet MBVEO geeft de burgemeester en de officier van justitie tot het treffen van maatregelen ter bestrijding van voetbalvandalisme, ernstige overlast of ernstig belastend gedrag jegens personen of goederen. 
Burgemeesters kunnen een gebiedsverbod en/of een meldplicht opleggen. Ook hebben ze de mogelijkheid een groepsverbod op te leggen en een avondklok in te stellen voor kinderen onder de 12 jaar, die ’s avonds alleen op straat overlast veroorzaken. De officier van justitie heeft door deze wet soortgelijke bevoegdheden als het gaat om verdachten van een strafbaar feit. Zij kunnen hiermee sneller ingrijpen als raddraaiers regelmatig buurtbewoners treiteren, zich hinderlijk gedragen of de boel vernielen, maar ook als slachtoffers of getuigen van strafbare feiten worden geïntimideerd.
Per 1 juli 2015 is de wet aangescherpt. Deze aanpassing geeft burgemeesters onder andere de mogelijkheid een gebiedsverbod, meldplicht of groepsverbod op te leggen gespreid over een langere periode aan voetbalsupporters en andere overlastplegers, die herhaaldelijk de openbare orde verstoren of voor het eerst worden betrapt op ernstige verstoring van de openbare orde.

Wet Tijdelijk Huisverbod
Het huisverbod houdt in dat een pleger van huiselijk geweld in beginsel tien dagen zijn of haar woning niet meer in mag en in die periode ook geen contact mag opnemen met de partner of de kinderen. De maatregel biedt de mogelijkheid om in een noodsituatie te voorzien in een afkoelingsperiode waarbinnen de nodige hulpverlening op gang kan worden gebracht en escalatie kan worden voorkomen.
Het huisverbod kan ook worden opgelegd bij kindermishandeling of een ernstig vermoeden daarvan. Het huisverbod wordt in de vorm van een beschikking uitgereikt door de burgemeester of door de politie indien zij daartoe wordt gemandateerd.
De burgemeester kan afhankelijk van de situatie het huisverbod verlengen tot maximaal vier weken. Een uithuisgeplaatste die zich niet aan het huisverbod houdt, kan maximaal twee jaar gevangenisstraf krijgen of een taakstraf. De uithuisgeplaatste heeft de mogelijkheid om tegen het huisverbod in beroep te gaan bij de bestuursrechter.

APV
De Algemene Plaatselijke Verordening (APV) is een strafverordening, dat wil zeggen een regeling waarvan de overtreding met een strafsanctie wordt bedreigd. Wanneer er een overtreding plaatsvindt, kan de gemeente hier op handhaven door middel van het opleggen van een bestuurlijke boete of bestuurlijke strafbeschikking. Bij een bestuurlijke boete en strafbeschikking hoeft de overtreder niet eerst een waarschuwing te ontvangen. Hierdoor kunnen vooraankondigingen en aanschrijvingen achterwege blijven. De strafsancties worden opgelegd en onmiddellijk uitgevoerd door het bevoegde bestuursorgaan. Zo zijn er ook overlastsituaties die in de APV zijn geregeld. Per gemeente worden er verschillende onderwerpen in de APV geregeld. Hetzelfde geldt voor het maken van beleid, de gemeente is hier vrij in. Bij relevante APV artikelen inzake aanpakken overlast en onveiligheid kan aan de volgende interventies  worden gedacht:
- Gebiedsverbod
- Muilkorfgebod/ aanlijnplicht honden
- Preventief fouilleren/ messenverbod
- Verbod alcohol te nuttigen
- Samenscholingsverbod
- Overlastgebied  aanwijzen
- Hinderlijk gedrag (openbare plaatsen en in of bij gebouwen)
- Liggen of slapen op openbare plaatsen

Wet damocles (sluiting woning op basis van artikel 13b Opiumwet)
Artikel 13b Opiumwet biedt de burgemeester de mogelijkheid drugspanden te sluiten. De burgemeester kan op basis van de wet bestuursdwang toepassen en woningen of voor het publiek toegankelijke inrichtingen sluiten als daar sprake is van drugshandel. Bijzonder aan deze bepaling is dat niet hoeft te worden aangetoond dat de openbare orde in het geding is. Louter de aanwezigheid van drugs boven de normen voor eigen gebruik in de woningen vormt al voldoende rechtvaardiging om de woning of het lokaal te sluiten. Na de sluiting kan de gemeenteraad de Wet Victor toepassen om het pand te onteigenen.
Gemeenten dienen beleidsregels op te stellen in relatie tot artikel 13b van de Opiumwet. Via de link vind je een voorbeeld  van de gemeente Leeuwarden. Er is ook een stappenplan beschikbaar voor gemeenten voor de toepassing van de Wet Damocles.

Binnentreden
De burgemeester heeft de bevoegdheid een machtiging tot binnentreden te geven op grond van de Algemene wet op het binnentreden (Awbi).  Deze machtiging kan in uiteenlopende situaties worden gebruikt: zowel in het kader van de bestuurlijke handhaving als bij hulpverlening. De burgemeester kan alleen een machtiging geven voor niet-strafvorderlijke doeleinden. De ambtenaar van de gemeente is in het kader van de rechtmatige uitoefening van zijn functie bevoegd een woning (na legitimatie en mededeling van het doel van het bezoek) binnen te treden om een aantal zaken te controleren, zoals inschrijving in de gemeentelijke basisadministratie, controle op persoon (de ambtenaar mag vragen naar de identiteit van de bewoner) en controle van de woning (bijvoorbeeld achterstallig onderhoud en brandgevaar). Er kunnen geen dwangmiddelen worden toegepast. Wel mag de ambtenaar in geval van aangetroffen misstanden bijvoorbeeld de politie inschakelen of gaan handhaven zodat er geen brandgevaar meer is.

Artikel 174a Gemeentewet, Wet Victoria
Voor personen die ernstige overlast veroorzaken zodat de openbare orde rond de woning wordt verstoord. De burgemeester kan een pand sluiten op grond van Wet Victoria (artikel 174a Gemeentewet) als de gedragingen in het pand de openbare orde verstoren, óók als die overlast veroorzaakt wordt door een psychisch kwetsbaar persoon. Er moet dan wel sprake zijn van ernstige overlast, die een bedreiging vormt voor de veiligheid en gezondheid, die maatschappelijk onaanvaardbare vormen heeft aangenomen en niet met minder ingrijpende middelen kan worden beëindigd. De Wet Bopz biedt de mogelijkheid tot gedwongen opname; dat is ook een ingrijpende maatregel, maar waarschijnlijk minder ingrijpend dan sluiting van een woning. In het geval van iemand met een drugs- of alcoholverslaving, maargeen psychiatrische stoornis, is onder de Wet Bopz gedwongen opname echter niet mogelijk. In dat geval, als de overlast ernstig is, biedt Victoria wellicht mogelijkheden.

Uit de jurisprudentie blijkt dat de overlast verschillende vormen kan aannemen. Gedacht kan worden aan drugsgebruik, prostitutie of burenruzie. Een punt van aandacht voor de burgemeester is dat de overlast voldoende aangetoond moet zijn.
Gemeente  dienen voor de toepassing van de Wet Vicoria beleidsregels vast te stellen. Verwezen wordt naar een voorbeeld van de gemeente Leeuwarden.